تبیینی از آیه بسم الله الرحمن الرحیم

بسم ا…الرحمن الرحيم:جزو رموز قرآن است و در مورد آن هر چه بیشتر تحقیق کنیم سزاوار است، اما بطور خلاصه به چند نکته اشاره می کنیم :

به نام خــداوند بخشنده مهــربان يك معـني و ترجمه كامل نيست. زيرا برخي از واژه هاي عربي معادل فارسي ندارند .بسم الله : يعـني به اسم خدا ،( اسم يعني علامت زدن)  اسم خـداوند الله است ولـي اين اسم با اسـم هاي عادي كه به اشخـاص و اشـياء بـراي شـناختن آنها داده مي شـود ،فرق دارد خداوند هزاران صــفت دارد كه هر كدام گوشه اي از خوبيها و صـفات خداوند را مطرح كرده است ولي الله يعني آن ذاتي كه هـمه صفات كماليه را در خــود دارد و هـمه زیباییها در آن ذات جمع است .

هــر كاري با نام خدا آغاز مي شود . هر كارخانه اي كه كالا توليد مي كند ،علامت خودش را مي زند ،هر مومني هم اگر كاري را آغاز مي كـند بايد با نام خـدا و علامت خدا و با رنگ خدايي باشد ،و اين كار گم نمي شود و هيچ چيز بـهتر از رنگ خدا پيدا نمـي كنيد چون او باقيست بنابر اين اثرات كار خوب شما هـم باقي است . خدا از اول بــوده است و ما نبوده ايم ،خدا براي هميشه هست و ما هم هستيم، جايگاه انسان ابدي است ، اين وجه مشترك انسان با خداست با لطف او.

بسم= باسم،در عربی  جار و مجرور است وجملات عربی یا فعلیه ویا اسمیه است، و بسم ا…الرحمن الرحيم جمله فعلیه ای است که فعلش حذف گردیده. و همه دنبال آن فعل هستند که چه هست؟

برخي گفته اند :” ابتدﺃ” می باشد يعني بانام خدا شروع مي كنم.

برخي گفته اند: “استعينُ “می باشد يعني از خدا كمك مي گيرم.

برخي دیگر گفته اند:” اسم” می باشد يعني نشانه گذاري مي كنم كارهايم را با نام خدا . علامت گذاري در تمام شئون زندگي وجود دارد.

حقیقت بسم ا…الرحمن الرحيم آن است که بنده داغ بندگی را روی پیشانی خود بگذارد، انسان مومن باید گفتار ورفتارش نشانه خدایی داشته باشد.

ممکن است برخي مفهوم اسامي ما انسانها با صفت واقعی مان متفاوت و یا حتی متضاد باشد مثلا نام يك نفر عالم باشد ولي سواد نداشته باشد اما خداوند اينطور نيست و تمام اسامي خداوند به يكي از شئونات خداوند اشاره دارد . لذا اسامي خداوند با اسامي انسانها متفاوت است. در مورد انسانها اسم گذاري بخاطر اين است كه گم نشوند و قابل تشخيص باشند ولي خداوند يكي است و بالاترین معرفه است.

نام خدا روي افعال ما گذاشته مي شود  یعنی همانطور كه خداوند ابدي است كار من هم ابدي شود.

ترجمه خدا در فارسی خودآ یعنی واجب الوجود  و غني در عربی معادل آن است و الله معادل فارسي ندارد.

الله اسمي است كه رحمان و رحيم و خالق وهمه صفات در او جمع است. الله يعني جمع تمام اسماء و صفات خداوند قرآن کریم  خداوند  رابه همه صفات کمال متصف می داند «له الاسماء الحسنی؛ نیکوترین نامها و بالاترین اوصاف از آن اوست» (حشر/24)، «و له المثل الاعلی فی السموات و الارض ؛ صفات والا در سراسر هستی خاص اوست» (روم/27)، از این رو خداوند حی است، قادر است، علیم است، مرید است، رحیم است، هادی است، خالق است، حکیم است، غفور است، عادل است و بالاخره هیچ صفت کمالی نیست که در او نباشد.

رحمان و رحيم به معناي بخشـنده و مهربان نيست ،بخشنده در عربي معادل جود است وبخشــنده معادل رئوف است . بنابر اين رحـمان و رحيم خـيلي بيشتر از جود و رئوف است . چيزي را بدون عوض دادن و بجايش چيزي نــخواستن اين رحمــان است و لــطف عمــومي است كه شامل همه مي شود .مثل باران كه به مومن و كافر هم مي بارد.

رحيم ، شامل رحمت خاص است كه فقط شامل مومنين مي شود و البته قاعده مند است. ودر زندگي اوقاتي بــوده است كه لطفهايي به انــسان شده است و مشـــكلاتي از او حل شده است كه فــكر نمي كرده است ،اين در اين دنيا هست ،درآخرت كه بطور خاص به مومن لطف مي شود.

انسانها وقتی می بخشند يا مهرباني مي كنند چيزي معوض و معادل آن را طلب مي كنند هر چندمعنوی واخروی باشد در حاليكه در مورد خداوند صدق نمي كند او بخشنده و مهرباني است كه لطف مي كند ولي نه تحت تاثير قرار مي گيرد و معوض آن را هم نمي خواهد .

پس بســم الله الرحـــمن الرحـيم يعــني بنام آن خدايي كه واجد همه صفات كماليه است و رحمت و لطف او شامل تمام موجودات مي شود بويژه شامل مومنين .

بیاییم كارها را با اعتقاد و آگاهانه با بسم ا… الرحمن الرحيم آغاز بكنيم تا ماندگار شود.

دانشگاه علوم پزشکی تهران- اردیبهشت 1389