روش شناسی دشمنی شیطان از نظر قرآن کریم

سم الله الرحمن الرحیم

روش شناسی دشمنی شیطان از نظر قرآن کریم

شیطان از ماده «شطن» و معنای اصلی آن انحراف از حق و راه راست است.  و ابلیس که نام شیطان است در روایتی از امام رضا (ع) آمده است : شیطان از این جهت ابلیس نامیده شد که از رحمت خدا بی‌نصیب گردید؛ زیرا این کلمه به معنای محروم و مأیوس از رحمت خداست.

قرآن کریم با صراحت می فرماید:”ان الشیطان کان للانسان عدوا مبینا” به تحقیق که شیطان دشمن انسان است آن هم مبین خیلی روشن یعنی کسی شکی نداشته باشد.

اصل اولیه این است که شیطان درکمین همه است و تصمیم گرفته افراد را فریب دهد و خداوند به او این اجازه را داده “لأغوينّهم أجمعين ”  و اضافه بر این شما این دشمن را نمی بینید اما او شما را می بیند “انه یریکم هو و قبيله من حيث لا ترونهم” و گاهی فردی و گاهی گروهی حمله می کند “هو و قبیله”.

حال انسان باید با این دشمن چه کند ؟ این دشمن چه روشهایی دارد؟  به عبارت دیگر شیطان چه روشهایی علیه انسان اعمال می کند؟ ما چه وظایفی در مقابل این دشمن قسم خورده داریم؟ در این جلسه با محوریت این آیه از روشها و برنامه های شیطان می گوییم.

قرآن می فرماید : وَ اسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِکَ وَ أَجْلِبْ عَلَیْهِمْ بِخَیْلِکَ وَ رَجِلِکَ وَ شارِکْهُمْ فِی الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ وَ عِدْهُمْ وَ ما یَعِدُهُمُ الشَّیْطانُ إِلَّا غُرُوراً هر کس را از فرزندان آدم می‌توانی با صدای خود بلغزان و با سواره و پیاده خود بر آنان حمله کن و با آن‌ها در اموال و اولاد شرکت کن و به آن‌ها وعده بده و شیطان جز فریب نویدشان نمی‌دهد.

اول – روشهای شیطان چیست؟

• وسوسه کردن:

یکی از کارهای شیطان وسوسه است در مقابل الهام و ندای رحمانی ” الذی یوسوس فی الصدور الناس” در دل آدمها وسوسه می کند و در دل انسان ولوله راه می اندازد . عواطف و احساسات شما را مدیریت میکند،این وسوسه انداختن کار شیطان است درجایی که انسان در مسیر دو راهی و سه راهی قرار می گیرد یکی از افرادی تاثیر گذار خود شیطان است. او تلاش می کند که انسان را جهت دهد به سمتی که خود می خواهد، از درون وسوسه می کند ، از درون  او را به سمت خلاف و گناه می کشاند.

2- بکارگیری روش گام به گام: ” من يتّبع خُطُوات الشّيطان فانّه يامر بالفحشاء و المنكر؛

نمی شود جای پای شیطان بگذارید ولی مامورش نشوی ! گامی که اگر برداری سراشیبی گناه شروع می شود یکی از کارهای شیطان دستور و تشویقش به فحشا و منکرات است.

3-زینت دادن کارهای زشت:“و زین لهم الشیطان اعمالهم”زینت چیست؟ یک لایه روی حقیقت می پوشاند ما اون حقیقت را متوجه نمی شویم خیال می کنیم حقیقت همان  لایه زیبا است باید از خداوند کمک گرفت که این لایه زینتی را کنار بگذاریم تا حقیقت مسئله کشف شود.قرآن کریم می فرماید: شیطان عمل های شما را زینت می دهد و آرایش می کند

4- ایجاد ترس و وحشت : “انما الشیطان یخوف اولیائهم “گاهی می خواهیم یک تصمیم بگیریم شیطان می گویدنرو که خودت تنهایی و حتی شیطان دوستهای خودش را می ترساند با ترس آنها را در مسیر شیطانی قرار می دهد.

5-ایجاد کینه و دشمنی : قرآن اشاره می کند ” إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ ” شیطان اراده کرده و دشمنی را بین شما ایجاد کند دو مصداق است یکی در شراب یکی در قمار این دو تا جایی است که کینه را ایجاد می کند مخصوصا در قمار که مال کسی را با ترفند از دستش در آورده واون کینه می کند که یک روز آن خنجر را به شما بزند و تلافی کند.

6- وعده فقر:”الشیطان یعدکم الفقر”  شیطان وعده فقر می دهد که بیچاره می شوی نکنه به کسی کمک کنی و دست کسی را بگیری ، هر کسی دنبال کار خودش باشد گاهی اوقات حق و باطل با هم مخلوط شده در مصادیقی که حق و باطل قاطی شده این است.اگر ما کمک کنیم فلان مرکز یک روز اختلاس انجام داده و چرا نذر کنیم چرا یک اتفاقی افتاده ودلیل اینکه غلط است این نیست که ما جلوی حق را بگیریم .

7- خلف وعده: “وعدتکم فاخلفتکم” شیطان می گوید خدایی که وعده می داد درست بوداما من وعده می دادم و خلاف می کردم به امید فردا و پیشرفت و هزاران شعارهای جذاب  امور را به فردا افکندن از کارهای شیطان است.

8- خیر خواهی: “و قاسمهما إنّى لكما لمن الناصحين” او با حربه دلسوزی وارد می شود.

9- تبلیغات و ابزارهای لهوی: ” وَ اسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ ” وهر کس از آنها را بتوانى به آواى خود (به سوى گناه) برانگیز. هرچند مفسرین صوت را در آیه به موسیقی و غنا تفسیر کرده اند اما آیه مطلق گفته و شامل همه روشهای تبلیغاتی و عوام فریبی  و ابزار سمعی و بصری می شود که امروزه نظام سلطه بوسیله آن دنبال سیطره بر جوامع هستند. بنابر این تهاجم فرهنگی یکی از ابزارهای مهم شیطان است.

10- باز داشتن از یاد خدا: یاد خدا نور دل شماست، وقتی آن نور از دل شما برود فساد می شود چنانکه در میکروب در تاریکی رشد می کند.

11- روشهای اقتصادی: “شارِکْهُمْ فِی الْأَمْوالِ وَالْأَوْلادِ” و با آنها در اموال و فرزندان شراکت نما، مصداق بارز این آیه مال حرام و فرزند نامشروع است اما آیه مطلق است و هیچ قیدی نزده لذا شامل مصرف مال در طریق نامشروع می شود که امروزه تو جامعه مصادیق فراوانی دارد و یا در مورد مشارکت شیطان در فرزندان شامل نقش شیطان درتربیت ناصحیح آنان می شود.

12- طراحی آرزوهای دست نیافتنی ” الشَّیْطَانُ سَوَّلَ لَهُمْ وَ أَمْلیَ لَهُم ” شیطان (باطل‌ها و گناهان را) در نظر آن‌ها آراسته نموده و در آرزوهای دور و درازشان افکنده است.

از مجموعه گفتارهای قرآنی- عین اله عابدی

دانشگاه علوم پزشکی تهران

رمضان المبارک 1436