قرآن وتربیت دینی فرزندان
بسم الله الرحمن الرحیم
آيه قرآن: ” و امر اهلك بالصلاه و اصطبر عليها “
این آیه شریفه ما را ملزم می کند که خانواده را دستور ده تا اقامه نماز کنند و در این مسیر صبر و تاب آوری داشته باشید .
در مورد چند فرزندي تنها بحث مسوولیت اقتصادي مطرح نيست ، از دیدگاه قرآن موضوع رزق فرزند قبل از اینکه از طرف والدین تضمین شود از طرف خداوند تضمین شده و در این خصوص کمتر نگرانی وجود دارد اما بحث مسولیت تربيتي مهم است زيرا قرآن مي فرمايد : “قوا انفسكم و اهليكم نارا “ خودتان و خانوادتان را از آتش جهنم موظفيد حفظ كنيد . اگر كسي يقين دارد كه نمي تواند فرزندش را حفظ و تربيت كند نه تنها براو واجب نيست ، شايد بتوان بگوييم كه بچه خواستن دارای اشکال هم دارد .
امام صادق(ع) در یک برنامهي زمانبندي شده برای تربيت ديني ميفرمايد: هنگامي كه كودك سه ساله شد «لا اله الا الله » را به او بياموزيد و از او بخواهيد آن را بازگو كند. وقتي كه سن او از سه سالگي گذشت، به او گفته شود جمله «محمد رسول الله» را بازگو كند و هنگامي كه چهارسالش تمام گرديد، به او گفتن «صلي الله علي محمد و علي اله» را ياد داده و در پنج سالگي از دست چپ و راستش سؤال نماييد، آنگاه رو به قبله نشستن را يادش بدهيد و از او بخواهيد سجده نمايد و هنگامي كه هفت سالش كامل گرديد به او بگوييد: دست و صورتت را بشوي و نماز بخوان.
هنگامي كه اين آيه نازل شد، بر طبق برخي از روايات، مدت چهل روز و در برخي ديگر شش ماه، پيامبر هنگام نماز مقابل خانهي علي(ع) و زهرا(س) ميآمدند و ميفرمودند: «السلام عليكم و رحمة الله و بركاته». آنگاه دستهاي خود را ميگشودند و دو طرف در خانه را ميگرفتند و ميفرمودند: «الصلاة الصلاة يرحمكم الله» (نماز! نماز! خداوند شما را رحمت فرمايد) سپس آيهي شريفهي «اِنّما يريدُ الله لَيُذهِبَ عنكُمْ الرِّجس اهل البيتِ و يُطهِّركُمْ تطهيراً »را قرائت ميكردند و به طرف مسجد تشريف ميبردند.
گرچه اهل بيت پيامبر خود از ائمهي نمازگزاران بودند و ميزان توجه و عنايت آنها به نماز مشهور و معروف است، اما اين روش پيامبر نقش آموزشي و تربيتي و الگويي زيبايي دارد.
قرآن كريم دستور مي دهند كه ما خانواده خود را وادار به نماز كنيم ،هر چند كار سختي است اما قرآن مي فرمايد در اين راه بايد صبر گردد.
در اينجا با دو مسئله روبرو هستيم :
اول دستور اسلام مبني بر وادار كردن خانواده به انجام فرايض ديني از جمله نماز
ودوم دستور دادن و آمرانه برخورد كردن نتايج مثبتي در حوزه تربيت ندارد .
راه حل اين است كه ما تكليف داريم كه خانواده را به نماز دعوت كنيم اما با شيوه هاي صحیح و غير مستقيم . چند راهکار به نظر رسیده که خلاصه وار اشاره می کنیم
راه كارهاي علاقه مند شدن فرزندان به نماز :
1- برخی تشويقهای مان به بهانه نماز باشد.
وقتي قصد داريم بچه مان را تشویق کنیم از فرصتها بهتراستفاده شود
2- از نماز يك مجموعه شيرين براي بچه ها بسازيم
مثلا درهنگام اقامه نماز وچند دقیقه قبل وبعدش مواظب رفتار واخلاقمان باشیم باید تعمدا” خودمان را وادار كنيم كه در آن وقت بداخلاقي نكنيم، بچه فکر نکند که این نماز چیه که در آن زمان نمی توانم به آن نزدیک شوم بلکه به عکس جوری باشیم که بچه در آن زمان فرصت طلبی کند . امام حسن (ع)و امام حسين (ع) وقتي طفل بودند ،بعضي مواقع هنگام سجده حضرت رسول اكرم (ص) به پشت ايشان سوار مي شدند و حضرت براي همين موضوع ، سجده را طولاني تر مي كردند .
3-در منزل جاي مشخصي را براي نماز در نظر بگيريم و آنجا پاک و مقدس جلوه دهیم .
4-بچه ها را به همراه خود به مسجد ببریم
اگر هر روز نمي توانيم مسجد ببريم حداقل هفته اي يكبار اينكار را بكنيم كه روي بچه تاثير مثبت زيادي دارد ،فکر نکند فقط خودش نماز می خواند ،اصلادر جمع بودن به افراد هویت خاص می دهد
5- فضا ی منزل و مدرسه و جامعه بايد فضاي معنوی و تشويق به نماز بشود .
متاسفانه در حال حاضر در مدارس توجه كافي به امر نماز نمي شود و اگر در اين موضوع جديت نشود ،ظلم شده است . به جای آنکه آن فردی که نماز نمی خواند شرم کنددانش آموز نمازگزار ما خجالت می کشد جو اینگونه شده است، در اکثر مدارس دخترانه تهران چادر مثل یک کالای قاچاق شده ، چرا؟
قرآن می فرماید شما تکلیف دارید وکار هم آسان نیست لذا در اين امر مارابه صبر و حوصله دعوت کرده است، “واصطبر علیها “.